Posts Tagged ‘خراسان شمالي’

مختصري درباره تاريخچه شهر قوچان

فوریه 16, 2008
قوچان در 130 كيلومتري مشهد و 807 كيلومتري تهران قرار دارد. انگور و شيره انگور اين منطقه مشهور است و سيب درختي منطقه اوغاز باجگيران نيز كم‌نظير است. قوچان داراي دام و محصولات دامي فراواني است و پنير كردي قوچان كه در داخل پوست (خيك) نگهداري مي‌شود، بسيار مرغوب و خوشمزه است. از جاجيم كه نوعي پارچه زبر و رنگي اين منطقه است نوعي پالتو درست مي‌كنند كه به آن چوخه مي‌گويند و هنگام كشتي چوخه از آن استفاده مي‌شود.
شهر قوچان:: تاريخچه قوچان

شهر قوچان را با شهر باستاني اشك يا ارسكه يكي دانسته‌اند. در حدود 250 سال پيش از ميلاد در متون تاريخي به اسامي آساگ يا اساك و … ناميده مي‌شده است. شاه عباس اول (1038-996) براي جلوگيري از تاخت و تاز ازبكان و تركمن‌ها، كردهاي ايل چمشگزك را كه ايل زعفرانلو از آن جمله هستند به اين منطقه كوچ داد. از وقايع مهم ديگر قوچان كشته شدن نادرشاه افشار در محلي به نام فتح آباد در سال 1160 هجري قمري است. از حوادث ديگر كشته شدن كلنل پسيان است كه در ذهن معاصرين هنوز زنده است. قوچان بارها در اثر زلزله ويران شده و شهر جديد قوچان در 12 كيلومتري شهر كهنه پس از زلزله سال 1312 ايجاد شده است.

:: آثار باستاني و ديدني‌هاي قوچان

قوچان داراي ييلاقاتي زيبا مانند قريه نوروزي، يوسف خان و كلاته گل است كه در دره‌اي سرسبز و پرآب قرار گرفته است. قوچان داراي چند غار مي‌باشد كه معروف‌ترين آن غار باغچه و در جاده قوچان به درگز (در كناره دهكده آسيب) قرار دارد و درون غار داراي ده شعبه است، اما غار فاقد ستون‌هاي آهكي مي‌باشد. در حد فاصل قوچان- مشهد نيز دو غر آبله و پرده رستم در نزديك چناران وجود دارد. امام زاده روستاي خسرويه، معماري صخره‌اي در روستاي كلر، پارك شهر قوچان و موزه مردم شناسي از نقاط ديدني اين شهرستان‌اند.

شهر قوچان

:: مزار سلطان ابراهيم



اين آرامگاه در شهر كهنه قوچان در 12 كيلومتري شهر جديد قوچان در جاده قوچان-فاروج قرار دارد. اين امامزاده را برادر حضرت رضا مي‌دانند.
مزار سلطان ابراهيم در شهر قوچان

سوابق تاريخي قوچان

آنچه از تاريخ كهن ايران نمايان است منطقه فعلي قوچان است كه توسط دليران پارسي متمدن گرديده و به تشكيل امپراتوري (( يوئه چري )) مي انجامد ، جزو يكي از دولتهاي مقتدر آن زمان بوده كه نام دو هزار سال قبل آن (( آساآك )) يا (( آرسكا )) بوده و در طي دورانهاي تاريخي مقر تمدن (( خبوشان )) ناميده  مي شد كه در حال حاضر از آن به نام (( قوچان قديم )) ياد مي شود . اين منطقه نيمه كوهستاني با آب و هواي سرد و خشك كه داراي زمستانهاي طولاني و تابستانهاي معتدل مي باشد و وجود كوههاي سر به فلك كشيده و تپه و وجود استعدادهاي بالقوه كشاورزي ، معدني ، صنايع دستي و … اين سرزمين را متمايز كرده است .

نقشه شهرستان قوچان

بنابراين لازم است به ابعاد مختلف و ويژگيهاي شهرستان قوچان نظري بيفكنيم تا جهت شتاساندن اين منطقه حداقل گام لازم را برداشته باشيم .

جمعيت و تقسيمات اداري كشوري ( قوچان )

شهر مركزي قوچان در 10 كيلومتري قوچان قديم ( شهر عتيق ) واقع شده و فاصله آن تا مشهد حدود 130 كيلومتر و تا باجگيران ( مرز ايران و تركمنستان ) 84 كيلومتر است و تا مرز كشور تركمنستان ( عشق آباد ) 118 كيلومتر مي باشد و داراي سه بخش مهم : بخش مركزي – بخش قاروج – بخش باجگيران است . جمعيت شهر 75424 نفر و روستا 178944 نفر ، بر اساس آخرين سرشماري نفوس و مسكن در سال 1375 مي باشد . در حال حاضر جمعيت كل شهرستان قوچان 236664 نفر ، جمعيت شهري 96403 نفر و جمعيت روستايي 140261 نفر مي باشد . وسعت قوچان حدودا 5234 كيلومترمربع مي باشد .

نژاد ، تيره و زبان مردم قوچان

نژاد مردم قوچان مرتبط به همان آريائيها مي باشد كه قبل از اسلام به اين منطقه مهاجرت كرده بودند و در ابتدا به زبان فارسي و سپس فارسي دري صحبت مي كردند ، البته بعدا اين اقوام در اثر حوادث تاريخي و حملات تركها و مغولان از آن اصالت اوليه به در آمده و نتيجتا زبان مردم نيز متنوع گرديد .

مهاجرت اكراد در اوايل قرن يازدهم هجري عامل ديگري در تنوع زبان و تيره بوده ، قابل ذكر است كه مردم قوچان اصالت و بويژه زبان خود را حفظ كرده اند بعنوان مثال مركز شهر و شهر عتيق ( شهر كهنه ) و روستاهاي سه گنبد و داغيان و گزل آباد ، مايوان و استاد و … هم اكنون به زبان فارسي تكلم مي كنند كه خود بيانگر قدر زبان فارسي در اين منطقه است .

گذشته از آن تركهاي مهاجر به اين منطقه نيز زبان و نژاد خاص خود را دارند و از همه مهمتر وحدت اين اقوام و يكپارچگي آنها در ايجاد فضايي امن و سالم در كنار تنوع زبان و نژاد و فرهنگ است و به قول رئيس جمهور محبوب : (( قوچان كلكسيون و تابلو زيبا از تنوع و تكثر فرهنگها در عين وحدت و يكپارچگي مديون همان اصل اسلاميت و ايراني بودن است كه همه قوميتها و تنوع زبانها و نژادها را بهم پيوند داده است . ))

قابليتها و استعدادهاي كشاورزي و جغرافيايي قوچان

شهرستان قوچان بواسطه وجود ارتفاعات و دره هاي متعدد و چشمه هاي فراوان از پوشش گياهي متنوعي برخوردار است و در هر حوضه گياهان خاصي وجود دارد ، شقايق و لاله وحشي از گلهاي فراوان كوهستانها و جلكه هاي قوچان است . گياهاني با نامهاي محلي مانند : چريش ، زياني گزي و كنگر محلي در كوهستانهاي قوچان فراوان و مورد استفاده است .

در كوههاي شمالي قوچان خصوصا در منطقه حفاظت شده ، قوچ ، ميش و بز كوهي يافت مي شود. شهرستان قوچان بواسطه وجود ارتفاعات كوههاي هزار مسجد ، آلاداغ ، شاه جهان در تابستان معتدل و در زمستان بسيار سرد است .

دره هاي كوههاي اين ناحيه پوشيده از نباتات مختلف بوده و براي دامداران محلي مطلوب است .

موقعيت كشاورزي قوچان بسيار مشهور بوده بطوريكه قوچان را خميرخانه يا انبار گندم خراسان لقب داده بودند . در قوچان غلات بطور عمده  گندم ، جو ، ذرت ، عدس و گياهاني از قبيل منداب ، كنجد و گرچك بخوبي بعمل مي آيد . قوچان داراي تاكستانهاي بسيار است و باغاتي از غبيل زردآلو ،گوجه، شفتالو ، سيب و به در جاي جاي اين شهر به وفور به چشم مي خورد .

در اين حوزه به منظور حفاظت باغات از سرماي زمستان معمولا تاكها را در پايان پاييز به زير خاك مي خوابانند و در اوايل بهار بمحض جوانه زدن از خاك خارج مي نمايند و همانگونه كه در نشريه عمراني منطقه خراسان آمده است قوچان از نظر كشاورزي و حاصلخيزي و همچنين از لحاظ محصول غله در بين شهرهاي شمال خراسان از همه معروفتر مي باشد . وسعت كل زمينهاي قابل كشت 266785 هكتار و وسعت كشت آبيش 157558 هكتار است . سطح كل مراتع 256615 جمعيت شاغل در بخش كشاورزي به كل جمعيت 41/5 درصد و نسبت سطح زير كشت به مساحت كاربري اراضي 25 درصد داراي 45 حلقه چاه عميق و نيمه عميق ، 140 رشته قنات داير و 116 چشمه سار و 23 رود فصلي و دائمي است . 95 درصد خاك از نوع شيرين و 5 درصد خاك شور است . پوشش طبيعي اين ناحيه حدود 280/000 هكتار است كه شامل 20 درصد مرتع و 3 درصد جنگل و درختهاي ارس و 62 درصد زمينهاي زراعتي است گندمهايي كه در منطقه قوچان بعمل مي آيد عبارتند از انواع ارقام فرانسوي – الموت – بزستايا – كرج يك – روشن –  سبلان – سرداري كه بيشتر در مناطق كوهپايه كشت مي شود .

در قوچان غلات به صورت آبي و ديم كشت مي شود و محصول آن از لحاظ كميت و كيفيت قابل توجه است . شهرستان با تنوع كشت زراعي 29 نوع و تنوع باغات 17 نوع ، رتبه اول و دوم در كشت علوفه غلات ، سيب زميني ، حبوبات و انگور و گردو را در استان داراست و در جمع توليد رديف هفتم از شهرستانهاي استان را دارد .

موقعيت جغرافيايي قوچان
قوچان يكي از شهرهاي مرتفع شمال شرقي خراسان است،طول شرقي اين شهر 58 درجه و30دقيقه عرض شمالي آن 37درجه و7دقيقه است.اين شهر را ارتفاعات اصلي البرز كه تاكنون هزار مسجدامتداد يافته وبارشته كوه ديگري تا شمال تبادكان ادامه دارد ،محصور كرده است.

كوههاي معروف قوچان

كوههاي معروف قوچان عبارتنداز:
آق كمر، سنجربيگ ، آسلمه ، علي بلاغ درشمال وهمچنين كوههاي شاهداغي ، امام داغ‌. كوههاي قوچان عموماً محل يلاق دامداران است ، در اين كوهها (( گون )) كه ازساقه كتيرا استخراج مي شود به حد وفوريافت مي شود ويكي از منابع درآمد مردم و روانه شدن محققان گياهان دارويي به كوههاي مذكور مي باشد.
به دليل وجود ارتفاعات هزارمسجد، آلاداغ وشاه جهان به سبب ريزش متوالي برف وباران ، منطقه قوچان داراي چشمه سارهاي فراوان ورودخانه هاي محلي است ، مهمترين رودخانه قوچان رود اترك است كه ازشرق قوچان يعني ازحوزه آبريزلايه رويان ، يدك والهيان سرچشمه گرفته وپس از تلاقي به آبهاي دروخانه يادگار، عمارت وبادخوردرنزديكي قوچان دربستريتنگ جريان گرفته وپس ازگذشتن ازفاروج وشيروان ومشروب ساختن قسمت عمده اي از آباديهاي خود به سمت شمال بجنوردجاري مي گردد وپس از مخلوط شدن با رودخانه هاي محلي وارد منطقه گرگان شده ومرزايران وتركمنستان را بعنوان مرزطبيعي تشكيل مي دهد .اين رودخانه در((چات)) به رودخانه ديگري موسوم به سومبارمي پيوندد وبا شيبي ملايم به درياي خزرمي ريزد.طول اين رودخانه 500 كيلومتروعرض متوسط آن 20 متر مي باشد درتابستان اغلب كم آب و دربيشترقسمتها خشك مي باشد.

رودخانه هاي قوچان

رودخانه هايي كه از قوچان سرچشمه گرفته وبه شهرهاي ديگر جاري مي شوند وبا مصرف ديگر كشاورزي مي رسند عبارتنداز:
1- اترك ، فرق ، رشوانلو
2- رود استاد وخسرويه ، داغياني ، چري ، قره شاهوردي ورودخانه شارك ودوربادام كه واردخاك تركمنستان مي شود.وجود همين رودخانه ها وكم آبي وخشكسالي روزافزون موجب مي شود كه درامر احداث سدهاي خاكي وسدهاي ديگر همت شود تا آب اين سرماية حياتي منطقه ، ازدست كشاورزان محروم خارج نشود وبه مصرف بهينه منطقه برسد.

نقاط ييلاقي قوچان
قوچان باداشتن هواي معتدل وباغهاي فراوان ازجمله شهرهاي ييلاقي خراسان محسوب ميشود.
ازاختصاصات اين شهر نداشتن بيماريهاي بومي است كه اين خود ناشي ازمعتدل بودن آب وهواي اين منطقه است.

ييلاقات معروف قوچان درخارج از حوزه شهري عبارت است از:
خسرويه ـ قره شاهوردي ـ يوسفخان و …
دره شارك ـ دره دوربادام ـ دره شمخال و…

پوشش دره ودامنه ها
سراسردره هاي اين منطقه پوشيده از گياهان مختلف مي باشد كه براي دامداران محل مطلوبي است ، گياهان دارويي اين منطقه نيزعبارتند از : كتيرا ، درمنه تركي ، شه تره ، ترنجبين كه عرقيات گياهي قوچان بهمين دليل معروف وداراي خواص گوناگون است .

خاك
نوع خاك اين منطقه زراعي است وازجنس رسي شني ـ شني رسي ـ هوموسي ودربعضي نقاط سياه مي باشد.
خاك نواحي كوهستاني شمال سياه وازلحاظ كشاورزي بسيارمناسب است .

گياهان روغني قوچان
محصول نباتي روغني قوچان درحال حاضر لوبياي به نام سويا، آفتابگردان ، گلرنگ وگلزاراست .

صادرات قوچان
هم اكنون مهمترين صادرات قوچان كشمش ، برگه زردآلو، شره انگورمي باشد كه همه ساله دربسته هاي استاندارد شده به كشورهاي خارجي صادر مي گردد.

دامپروري قوچان
گله داري ودامپروري ازفعاليتهاي مهم توليد مردم قوچان مخصوصاً ايل زعفرانلو وطوايف آن است.
كيفيت بالاي لبنيات قوچان ( شير ، ماست خشك و انواع ماست ، كشك ، دوغ ، كره ، پنير، روغن زرد يا حيواني و… ) حاصل توجه كشاورزان ودامداران اين منطقه ومرهون مراتع سرسبز، گياهان معطروخوشبوي كوهساران است كه به مصرف تغذيه گوسفندان ودامهاي منطقه مي رسد وبدين لحاظ لبنيات قوچان بسيارمعروف است .

دامپروري در شهرستان قوچان
پرورش گوسفند كردي كه مخلوطي از نژادهاي كردي وگرگاني وبلوچي است درنواحي سرد سيرشمال خراسان بخصوص قوچان رايج است .
گوسفند كردي نژادي گوشتي است وازنظر پرواركردن اهميت دارد واين مهم ازلبنيات گرفته تا فرآورده هاي ديگر دامي منطقه محتاج توجه بيشتر وسرمايه گذاري صنعتي دراين منطقه است .

صنايع دستي قوچان
ازنظر صنايع دستي درشهرقوچان صنعت پوستين دوزي ، نمد مالي وسفالگري رونق خاصي دارد ، گليم بافي وچارقدوزي ( نوعي كفش ) ، ساغري ، گيوه و… هنوزمعمول ومتداول است وحيف وصد حيف كه اگر بي توجهي ادامه يابد رو به اضمحلال مي رود.

نمدمالی در شهر قوچان
زنان روستايي اين شهر اغلب قالي وقاليچه كردي كه به اصطلاح محلي (( خرسك )) مي گويند بطوريكه اخيراً توليد وفروش استاندارد با كيفيت مطلوب به مظورصادرات توسط كميته صنايع جهاد كشاورزي وهمچنين توجهات ويژه كميته امداد امام ((ره)) به بافندگان محروم رونق خاصي پيدا كرده وازنظر رده بندي درسطح استان جزوبالاترين نوع بافت ودرسطح كشورنيزشاخص مي باشد.

مطالب وبلاگ در ايميل شما دريافت كليه مطالب وبلاگ بوسيله ايميل

جا ذبه هاي تاريخي و گردشگري خراسان شمالي

فوریه 10, 2008
 مكان هاي تاريخي و گردشگري
ارگ تاريخي بلقيس در اسفراين , بناي سنگي اسپاخور در مانه و سملقان , قلعه جلال الدين جاجرم ,آينه خانه و عما رت مفخم بجنورد, چها ر تاقي تيموري شيروان و امامزاده سيد حمزه فاروج از آثا ر تاريخي شاخص اين استان مي با شد بخش قابل توجهي از پا رك ملي گلستان روستاي زيباي در كش در مانه سملقان , رويين در اسفراين , گليان در شيروان و بش قارداش بابا امان و اسفيدان در بجنورد از جا ذبه هاي گردشگري استان بشمار مي رود.
استان خراسان شمالي نگين سر سبزشمال شرق ايران پس از ارائه لايحه دولت آقاي محمد خاتمي با مصوبه نمايندگان محترم مجلس شوراي اسلامي و تاييد شوراي نگهبان در بهار سا ل1383رسما به عنوان يكي از استانهاي كشور ايران تاسيس گرديد.
خراسان شمالي با 28/100كيلومتر مربع وسعت و850000نفر جمعيت داراي 6شهرستان (بجنورد . اسفراين .شيروان . جاجرم . مانه و سملقان و فاروج ) 15بخش 40دهستان و بيش از 1000 روستاي داراي سكنه مي باشد. اين استان از شمال كشوربا تركمنستان (با 270كيلومتر مرز مشترك ) از شرق و جنوب با استان خراسان رضوي از جنوب غربي با استان سمنان و از مغرب با استان گلستان هم مرز است.ارتفاعا تي همچون آلاداغ , سا لوك , مي سي نو يا مان داغي از مهمترين ارتفاعات و رود اترك به عنوان تنها روزخانه دائمي وپر آب شمال شرق كشور دراين استان جريان دارد.تاريخ و فرهنگ

وجود 606اثر تاريخي و محوطه هاي با ستاني متعد د با سابقه چندين هزار سا له بيانگر غناي تاريخي اين استان مي با شد اين سرزمين د رزمان اشكاانيان از بلاد مهم نساء و اقوام پا رت بوده و در طول تاريخ گذرگا ه حكومت هاي متعددي بود ه است .
خراسان شمالي (گنجينه فرهنگ ها ) با قوميت هاي مختلف كرمانج , فارس (تا ت) ,ترك ,تركمن , كرد و اقليتهاي بلوچ ,عرب ,لر , ترك ها و فارسهاي مهاجر ديار وفاق مذهب و قوميت مي با شد.

مطالب وبلاگ در ايميل شما دريافت كليه مطالب وبلاگ بوسيله ايميل

قطعه شعري درباره زبان كرمانجي

ژانویه 29, 2008

کرمانج زمانه من کرمانج پرچمه من  

کرمانج ناموسا من

از زانه مه تو کو کرمانجی سا چه کو کرمانجی کپ ناکی

اوینم کرمانجی کپ ناکی باوی خه یه کرمانج ناس ناکی

کرمانج راه گوموی سا چرا کپ ناکی کرمانجی ساچرا

ته ژه وی زمانا چه دیه کپ ناکی کرمانجی سا چیه

ته چه دیه ژه وی زمانا راه گوم کریه ته وی خزانا

کرمانجی کو ناموسا ته یه ژه ده باوان میراثا ته یه

زمان کو چو تو ژی امری ژه ناو خلکه تو ژی افری

وگر ژه وی ری یا توبه که زو وی عادته ژه بیر که

وگر سر عوجاقی ده باوان عوجیق بمال وه بریو چاوان

ریشه ده باوان وه ندا مه که چریه رینال خوا مه که

کرمانج سا مرا افتخاره له تاریخ او یادگاره

افتخار دکم کو کرمانجم خیال مه که له کس محتاجم
پیش کش له حواله نه ره ونداکره ژه طرفه حواله وه چیه گلیل
منبع: وبلاگ كرمانج ترين كرمانج

مطالب وبلاگ در ايميل شما دريافت كليه مطالب وبلاگ بوسيله ايميل

قطعه شعری کوردی در وصف مادر، اسماعیل حسین‌پور

ژانویه 26, 2008
مادران زمزمه‌ی ملايم جويبارند. ناهراسيدگان از تندر وصاعقه، مادران باشكوه كورد، لالايی برلبان و مويه‌كنان ساليان سياه‌رفته برخويشند. بغض در گلو ماندگان فرياد نارسيده به دور دستها، مادر كورد معصوميت و پاكي كوهستان است. همنفس نسيم كوهپايه ها، دستی بر گهواره دارند و دستی بر آفتاب. اندوه برلبان به فرياد آمده از جفای روزگار.

بی‌دياری وغريب مزاری و ييلاق وقشلاق و گاه مرگ و تولد در راه، از تو سترگ صخره ای ساخته است كه لايق ستودن است. هنوز در لالايی تو اندوه بلند ساليان دور خفته است. مادر تو چشم به راهی، خيره در روزهای‌ رفته‌ی ديروز، وداع با فرزند. مادر تو هرچه اميد و آرزوی بودنی. همه و همه يعني تو مادر كورد، مادر قصه های سرخ  پرآتش، مادر کاوه‌های مانای ماست.

*  *  *داییک

مادر

بلند به‌ژنا له سه‌ر چئ‌نگئ چيانێ
ئازێز داييكێ، غه‌ريبا ناڤ ديانێ

 

بلند قد سر تیغ کوهستانی
عزیز مادری غریب میان مادرانی

تو دایيكا هه‌رچئ ئه‌رمان هه‌رچئ ده‌نگێ
له‌ڤا ده‌ريايئ  وه  تووفان نه‌هه‌نگێ


 

تو مادر هر چه آرزو هر چه صدایی
در این دریای طوفانی نهنگی

هه‌دوورا هه‌رچئ داييكئ بايدا لاوێ
ئارئ  پاك  مای  ژه زه‌رتشت  ئه‌لاوێ

 

آرزوی هر چه مادر پسر از دست داده ای
آتش پاک مانده از زرتشت شعله ای

داييك هێلێن وه‌تالێ دڵ وه ئارێ
له هه‌ر‌چئ فه‌سلی بئ باران ده‌بارێ

 

مادر آشیانه خالی دل آتشی
به هر چه فصل بی باران است می باری

داييك  رووناهيا چاڤئ‌نه پايێ
تو ئاخر به‌رگا ژه  ديرووكئ  مايێ

 

مادر روشنایی چشمهای بیداری 

تو آخرین برگ از تاریخ مانده ای
داييك ئالا وه‌ به‌ژن هين وه پئ يێ
سا هه رچئ داييك چاڤ له رئ تو رئيێ

 

مادر پرچم بلند و هنوز افراشته ای
برای هر چه مادر چشم به راه تو راهی

بڵورێن داييك ئيرو دڵ وه ژانن
بڵورێن هيلكێ وه تال بزانن

 

لالایی بگو مادر امروز دلها دردمند هستند
لالایی بگو گهواره را خالی بدان
 

بروسكا ئاسمان هيجاندئ  دززين
گوريفا سه‌وري ته داييك سا خوه زين

 

صاعقه ای که آسمان را تکان  داد دزدیدند
گلوگه صبر تو را برای خود رشته کردند

داييك ئشكه‌ستئ مه‌رخا فه‌ك وه خوينێ
نه‌قلئ لاچينێ له حه‌بسئ ده‌خويينێ

 

مادر شکسته سرو دهن خون آلود هستی
قصه لاچین را در حبس می خوانی 

داييك وه ده‌رد بئ‌ويژ خانئ كه‌لميشێ
له‌ڤا يوردئ غه‌ريب فكرئ مه بكشێ

 

مادر با تمام درد بگو به خان کلمیشی
در این سرزمین غریب فکری برای ما بکش 

له ناو ده‌نگي برينه هه‌ر چئ  به‌خشێ
ناڤێ ته ئه‌ز ده‌بيم ئازيز  وه  ره‌فشێ

 

در میان آواهای هر چه خواننده است
اسم تو را می گویم عزیز و زیبا هستی
داييك ئه‌رمان ده‌بين ئه‌رمان ديسا تئ
چيايئ گوڵ لئ بوي خه‌رمان ديسا تئ

 

مادر آرزو می گوید آرزو باز می آید
کوه گل در آن  رویش کرده خرمنی باز می آید

داييك وه پئ بمێن رئ  ئاڤره‌شێن  كه
كوراسێ يووسوفي هانين تو بێن كه

مادر سر پا به ایست راه را آب و جارو کن
پیراهن یوسف را آوردند تو بویش کن
             *********وه لات ساته را كه‌نعانه ئازێز جان
چاڤئ گيشتئ ويدا پانه ئازێز جان

سرزمین برای تو کنعان است عزیز جان
چشم تمام آنها بیدار است عزیز جان 

وه‌ره رئ‌كووچئ  وه‌ندا بووی  وه رئ كه
چيان ژه  رئ  هلێن هێلێنئ  چئ كه

 

بیا کوچ گم  شده را راه به راه کن
کوهها را از سر راه بردار آشیانه را درست کن 

هێلێنئ قه‌وسئ له مێڤان وه به‌هار كه
وه ره  ره‌فشئ  زه‌مينئ  له مه  پار كه


آشیانه پاییز را برای مهما نها بهار کن
بیا زیبایی زمین را بین ما تقسیم کن

برگرفته از : انجمن فرهنگي و مدني كردهاي خراسان

مطالب وبلاگ در ايميل شما دريافت كليه مطالب وبلاگ بوسيله ايميل

شرحي بر ساكن و تاريخچه و هم چنين صنايع موجود در اسفراين

ژانویه 20, 2008

قومیت هاطبق اثر جواد زاده (1380)، مردم اسفراین از چهار قوم تشکیل شده اند که شامل تات ها (فارس ها)، ترک ها، کردها و هزاره ها (بربری ها) می باشند:

 1. تات ها :

فارسی زبا نهایی هستند که پس از کشتارهای مردم اسفراین در اواخر قرن دهم و اویل قرن یازدهم به روستاهای دوردست کوچیدند و اکنون در دو روستای نیش کیش و گنجدان یا گیجدان زندگی می کنند و دارای لهجه خاص و آداب و رسوم قدیمی خود هستند.

 2. کردها :

در گذشته شاه اسماعیل، شاه عباس و نادر شاه افشار اغلب کردها را برای مرزداری و دیگر مسائل سیاسی به مناطق مختلف استان خراسان کوچاند. طوایف مختلف کرد عبارت‌اند از کرمانج، کلهر، گوران، شادلو، زعفرانلو، میلانلو، ایزانلو، توپکانلو، دیرانلو که عموماً در روستاهای شمالی و حومه اسفراین زندگی می کنند.

 3. ترک ها :

از ترک های تتار و جغتایی هستند و بیشتر در بخش بام اسفراین زندگی می کنند. فرهنگ آها سنگلاخ نام دارد و توسط امی علیشیر نوایی تالیف گردیده و یادگار دوران رشد آنهاست.

 4. بربری ها :

که در زمان حکومت احمد خان ابدالی به نوار مرزی ایران کوچانده شده بودند و یا در دوره ناصرالدین شاه به ایران آمده بودند و توسط یکی از ملاکین و تجار معروف خراسان به نام رضا مهدوی رییس التجار به اسفراین آورده شده اند. بربری ها بیشتر در روستاهای قاسم آباد، کلاته بربرها، عباس آباد و چند روستای دیگر ساکن شده اند و بیشتر از طوایف چوره، پالانی، چارشانگی، خوجکه، لنگر، جاقوری و دیزنگی هستند.

شهر فعلی اسفراین از 19 محله تشکیل شده است و حدود 30000 متر مربع از خیابان های این شهر را خیابان های اصلی پوشش می دهند.

 صنایع اسفراین در دو کارخانه پنبه و کارتن سازی خلاصه می شود و غیر از آنها کارگاههای کوچک زیادی از جمله کارگاههای صنایع چوب، صنایع فلزی و صنایع ساختمانی وجود دارد. کارخانه کمپوت روستای کوشکی، کوره های آجر روستای اتیمز، کارخانه آسفالت شهرداری، کارخانه تولید ماکارونی و کارخانه بسته بندی خشکبار از دیگر صنایع اسفراین می باشند.

شهرك صنعتي اسفراين با وجود كارخانه هاي متعدد مانند لوله گستر – ریخته گری و … نیز به تولید محصولات مختص به خودش می پردازد.

 در بخش های اسفراین همچون دهستان های حومه، زرق آباد، رویین، فرطان، میلانو، بام وصی آباد، انواع تولیدات کشاورزی و دامداری یافت می شود. سیب رویین و انگور اسفراین شهرت خاصی دارند و زمین های قابل کشت غلات، پنبه، زیره، هندوانه، خربزه، انگور و غیره به فراوانی در این شهرستان تولید می شود.

 کشت توت و پرورش کرم ابریشم، زنبورداری و دامداری از فعالیتهای دیگر روستاها و شهر اسفراین است. صنایع دستی اسفراین، پارچه بافی، قالی و قالیچه بافی، جاجیم بافی و گلیم بافی است. پارچه بافی بیشتر در روستاهای رویین، محمودی و ایرج معمول است.

مطالب وبلاگ در ايميل شما دريافت كليه مطالب وبلاگ بوسيله ايميل

دانلود ويدئو هاي وبلاگ با فرمت موبايل 3gp

ژانویه 6, 2008

با توجه به اين كه نسخه موبايل وبلاگ در دسترس است . از اين به بعد ويدئو هاي وبلاگ با فرمت موبايل 3gp در دسترس

 قرار دارد و شما مي توانيد در اين پست آهنگي از مراد حسن زاده را با اين فرمت دانلود كنيد. 

 قبلا» اين آهنگ  در خود وبلاگ با فرمت ديگري درج شده بود.

براي دانلود كليك راست كرده و بر روي گزينه save target As.. كليك نمايد.

براي ديدن بر روي كامپيوتر پيشنهاد ما دانلود نرم افزار مديا پلير كلاسيك است.

دانلود آهنگ تصويري با صداي مراد حسن زاده براي موبايل ( فرمت 3gp )

به زودي آهنگ هاي تصويري بيشتري را با اين فرمت درج خواهيم كرد.

صداي بانو شيرواني خواننده زن راديو كرمانجي

ژانویه 6, 2008

 در اين پست اهنگي از بانو شيرواني را براي شما درج مي نماييم.

او يكي از خوانندگان زن كرمانج در شمال خراسان بود.

مختصري از زندگي اين خواننده :

بانو شيرواني

ماه ‌بانو عباسی (بانوشیروانی) متولد (1308) روستای ولی‌آباد، این بانوی هنرمند قوچانی که از صدای خوشی برخوردار بود بنا به اقتضای زمانی و مکانی با نام مستعار بانوشیروانی از سال 1348در رادیو مشهد اقدام به اجرای آوازهای کردی ( كرمانجي ) نمود. او درسال 1382 در شهر مشهد جان به جان آفرین تسلیم کرد. يادش گرامي باد.

1- ليلان با صداي بانو شيرواني

2- كه چه كه چاربرجي ( دختر چهار برجي )

 

مختصري درباره خراسان شمالي

دسامبر 24, 2007

خراسان شمالی

استان خراسان شمالی به مرکزیت شهر بجنورد یکی از استان‌های کشور ایران است. این استان با مصوبه دولت در سال ۱۳۸۳ (هجری خورشیدی) و پس از تقسیم استان خراسان به سه استان ایجاد شد.

جغرافی منطقه

استان خراسان شمالی با جمعیت تقریبی ۸۰۰۰۰۰ نفر ومساحت ۲۸۱۷۹ کیلومتر مربع (تراکم ۳۰ نفر درکیلومتر مربع)، ۷۱/۱ درصد از مساحت و۲۲/۱ درصد ازجمعیت کل کشوررا به خود اختصاص داده است بنابراین به لحاظ مساحت از ۱۴ استان کشور و۵۱ کشور جهان بزرگتر است و از لحاظ جمعیتی نیز از ۷ استان کشور پرجمعیت تر می‌‌باشد. این استان از۶ شهرستان بجنورد (مرکز استان)، شیروان ،اسفراین، مانه وسملقان ،جاجرم ،فاروج و۱۵ بخش ،۴۰ دهستان و۸۶۲ روستای دارای سکنه تشکیل شده است واز نظر موقعیت جغرافیایی ازشمال با کشور ترکمنستان (با ۲۸۱ کیلومتر مرز مشترک)، از شرق وجنوب با استان خراسان رضوی ،ازجنوب غربی با استان سمنان وازغرب با استان گلستان هم مرز است . براساس نتایج آخرین سرشماری عمومی نفوس ومسکن درسال ۱۳۷۵ ازجمعیت ۷۳۲۶۴۶ نفری ساکن درمحدوده فعلی خراسان شمالی تعداد ۲۸۸۵۷۸ نفر ساکن درنقاط شهری بوده‌اند که به این ترتیب نرخ شهرنشینی با رقمی معادل ۴/۳۹ درصد از رقم بسیار پایین تری نسبت به نرخ متوسط شهرنشینی کشور (۳/۶۱درصد)برخوردار بوده است و برآوردها حاکی از آن است که این میزان درسال ۱۳۸۲ به ۶/۴۳ درصد افزایش یافته است و از ۷۹۴ هزار نفر جمعیت این استان، ۳۶۵ هزار نفر ساکن در ۱۴ نقطه شهری می‌‌باشند. مردم استان خراسان شمالی که متشکل از اقوام فارس ، كرد ، ترکمن، و … می‌‌باشند، با وحدت و یکپارچگی خاصی، استان را به کانون وحدت قومیتها و مذاهب مختلف تبدیل کرده اند. جمعیت استان با ضریب جوانی ۴۴ درصد (نسبت سهم سنین کمتر از۱۵ سال ازکل جمعیت استان) از نرخ باسوادی ۵/۷۶ درصد و پایین تر از ۸۰ درصد متوسط کشور برخوردار است.

شهرستان‌ها

صنعت ومعدن

مجتمع عظیم پتروشیمی، کارخانه سیمان وکارخانه‌های پلاستیک بجنورد، مجتمع فولاداسفراین، کارخانه آلومینای جاجرم، نیروگاه برق کارخانه قند وکارخانه الیاف شیروان، کارخانه‌های متعدد پنبه پاک کنی، صنایع غذایی ،کشاورزی ،ساختمانی و… نشانگر جایگاه ویژه این استان درصنعت منطقه شمال شرق کشور است. براساس نتایج سرشماری کارگاه‌های صنعتی ۱۳۸۱ کشور، خراسان شمالی دارای ۳۶۰۰ کارگاه صنعتی با ۱۲۵۴۵ شاغل است که دارای ۸۷۳۶۱۰ میلیون ریال ارزش افزوده می‌‌باشد. تعداد۱۰۷ واحد صنعتی با ۱۰نفر کارکن وبیشتر درسطح استان فعال است. درحال حاضر ۳۰معدن فعال ازجمله معادن اکسیدآلومینیوم، کلسیت، بنتونیت ، باریت ، ماسه سیلیسی، سنگهای تزئینی و…. درسطح استان بهره برداری می‌شود و به عبارتی۸۹/۰معادن فعال کشور دراین استان واقع می‌‌باشد.

آموزش وپرورش

میزان باسوادی که مهترین شاخص آموزشی بشمار می‌آید دراستان نسبت پایین تری را از متوسط کشور نشان می‌‌دهد بطوریکه در مقابل میزان با سوادی ۸۰ درصدی کشور باسوادی استان ۵/۷۶ درصد می‌‌باشد که از عمده‌ترین دلایل آن باید به میزان جمعیت بالای روستانشین و محرومیت برخی از این روستاها بویژه در نوار مرزی اشاره کرد. در سال تحصیلی ۸۳-۸۲ تعداد کل دانش آموزا ن مقاطع مختلف تحصیلی درسطح استان ۱۷۴۳۳۳ نفر بوده است .که از این تعداد ۴۶٫۸ درصد در مقطع ابتدایی و ۲۷درصد در مقطع راهنمایی و ۱۵٫۹درصد در مقطع متوسطه و۶٫۷درصد در مقطع متوسه رشته‌های فنی و حرفه‌ای مشغول تحصیل هستند. شاخص تراکم دانش آموز درکلاس دردو مقطع ابتدائی وراهنمایی وضعیت مطلوبتری را از متوسط کشور نشان می‌‌دهد اما در مقطع متوسطه درمقابل متوسط ۵/۲۵ نفر درکلاس وضعیت دراستان ۲۷ نفر می‌‌باشد. نسبت دانش آموز به معلم نیز وضعیت مطلوبتری را ازمتوسط کشور نشان می‌‌دهد. درموردضریب بهره مندی از کلاس فقط وضعیت دردوره راهنمایی نامناسب تر از متوسط کشور می‌‌باشد. اما معضل درخصوص آموزش عمومی، کمبود کلاس ووجود مدارس وکلاسهائی با بافت وعمر زیاد (تخریبی) می‌‌باشد بطوریکه درحال حاضر تراکم درکلاس فیزیکی درمقاطع ابتدائی، راهنمائی ومتوسطه بترتیب ۲۶، ۴۰و ۳۹ نفر می‌‌باشد و۵۸۴ کلاس درس نیز استیجاری می‌‌باشد.

آموزش عالی

در حال حاضر دانشگاه آزاد اسلامی، دانشکده پرستاری ومامائی،دانشگاه پیام نوروآموزشکده فنی وحرفه‌ای ومرکز تربیت معلم در بجنورد فعال می‌‌باشدو لزوم ایجاد دانشگاههای دیگر بخصوص دانشگاههای علمی کاربردی وغیر انتفاعی بشدت احساس می‌شود.درسال تحصیلی ۸۳-۸۲دراستان حدود ۱۰۵۰۰ دانشجو مشغول به تحصیل هستند که از این تعداد فقط ۲٫۴۶درصد مربوط به دانشگاههای دولتی که ازطریق کنکور دانشجو پذیرش میگیرند است. رشته‌های تحصیلی موجود در دانشگاههای خراسان شمالی (بجنورد) هم اینک ۴۰ رشته تحصیلی در دانشگاههای بجنورد .

تفرج گاه ها

بابا امان – بش قارداش – پی قو – کمپ گلستان – آبشار حمید – اسفیدان، غار درق، آبشار بیار.
– میراث فرهنگی: قلعه جلال الدین جاجرم-

لينك هاي مرتبط:

+ وضعيت اجتماعي خراسان شمالی 

+ شرحی بر تاریخ و فرهنگ استان خراسان شمالی 

+ تاريخچه كشتي باچوخه در خراسان شمالي

+ تاريخ مختصر شهرستان بجنورد 

+ حرکت تاريخي کرد به خراسان واقع در شرق ايران 

+ نقشه ی مهاجرت کردهای کرمانج به به خراسان شمالی  

+ سیمای خراسان پس از اسلام 

+ نگاهی به موسیقی شمال خراسان سراسر رزم و حماسه 

 آغاز کوچ پائیزه عشایر شمال خراسان +

 گزیده ای از اشعار چند شاعر جوان کورد در خراسان +

 مراسم خواستگاري در ميان ايلات كرد شمال خراسان +

+ قوشمه, ساز محلي مردم شمال خراسان

+ آهنگ های کرمانجی با صدای آقای نعمت زنبیلباف

+ آهنگ تصویری از آقای مراد حسن زاده

+ طنين موسيقي كرمانجي، تجلي باورها و اعتقادات كردهاي خراسان شمالي

+ شرنگ شرنگ عروسی بپاست

+ مموستا حاج قربان سلیمانی خواننده و بخشی کرمانج